Minigranty - CHExRISH, Cultural Heritage Exploration and Retrieval with Intelligent Systems

Pomiń baner

Minigranty

Projekt Lem Knowledge Graph (LKG) integruje rozproszone dane o dorobku najwybitniejszego polskiego futurysty. Wykorzystując zaawansowaną ontologię LRMoo, zespół połączył informacje o światowych wydaniach tekstów Lema oraz jego korespondencji. Efektem prac jest m.in. opublikowany w repozytorium Zenodo zbiór danych LKG-NF 1.0, obejmujący niebeletrystyczną twórczość pisarza. Projekt docelowo ma stworzyć kompletną mapę pojęciową spuścizny Lema.

Pozostałe minigranty

CHExSTD: Studenci lat 1850–1939 w nowym świetle. 

Projekt ten koncentruje się na przeniesieniu do wersji cyfrowej monumentalnego wydawnictwa „Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae”. Zespół przetworzył już biogramy 28 500 osób z lat 1850–1918, korygując błędy i ujednolicając terminologię. Równolegle trwają prace nad okresem międzywojennym, obejmującym ok. 40 000 studentów, co wymagało analizy aż 150 000 kart wpisowych. Efektem będzie spójna baza pozwalająca śledzić losy absolwentów UJ na przełomie wieków.

CHExCAC: Mapowanie staropolskich korzeni. 

Minigrant ten rozwija bazę Corpus Academicum Cracoviense (1364–1780). Kluczową innowacją jest harmonizacja danych z Atlasem Historii Polski, co pozwala na precyzyjne przypisanie współrzędnych geograficznych miejscom pochodzenia dawnych studentów i profesorów z terenu Królestwa Polskiego. Dzięki temu baza CAC nie jest już tylko listą nazwisk, ale dynamiczną mapą migracji edukacyjnych w dawnej Polsce.

Biblioteka Jagiellońska (BJ) realizuje projekty, które łączą żmudną pracę detektywistyczną w magazynach z nowoczesną digitalizacją.

 

CHExBKZ: Śladami Benedykta z Koźmina. 

Projekt ten to naukowa sensacja – zespół identyfikuje książki z fundacji Benedykta z Koźmina (1559 r.), która umożliwiła pierwsze planowe zakupy dla Biblioteki Collegium Maius. Dzięki analizie XVI-wiecznych rachunków (Liber perceptorum), zidentyfikowano już ponad 200 unikatowych woluminów. Naukowcy przewidują, że ostatecznie uda się zarejestrować ok. 500 obiektów, co pozwoli odtworzyć renesansowy warsztat badawczy krakowskich uczonych.

CHExGEO: Okno na świat XVII–XIX wieku. 

Celem jest opracowanie i udostępnienie 100 najstarszych atlasów ze zbiorów BJ. Są to dzieła o niezwykłej wartości edytorskiej, m.in. atlasy Frederickka de Wita czy Daniela Friedricha Sotzmanna. Projekt niweluje bariery dostępu – cenne obiekty, dotąd chronione w magazynach BJ, trafiają do systemu Alma i są digitalizowane w wysokiej rozdzielczości, by docelowo zasilić Jagiellońską Bibliotekę Cyfrową.

Muzeum UJ (MUJ) skupia się na definiowaniu tego, czym właściwie jest dziedzictwo uniwersyteckie i jak o nim opowiadać.
 
CHExHER: Nowe ramy dla pamięci.
 

Projekt ten odpowiada na lukę terminologiczną w opisie dziedzictwa akademickiego. Zespół wypracowuje Słownik dziedzictwa akademickiego oraz system kart ewidencyjnych dla materialnych i niematerialnych śladów nauki (np. rytuałów, ceremoniałów). To pionierskie podejście pozwoli muzealnikom na spójne dokumentowanie procesów badawczych, a nie tylko samych przedmiotów.

CHExACM: Stroje, które tworzą historię. 

Minigrant „Od podszewki” bada historię wyglądu i ubioru akademików UJ. Na podstawie kwerend ikonograficznych opracowano już prototyp scenariusza wystawy długoterminowej, która ukaże togę profesorską nie tylko jako ubiór, ale jako nośnik symboliki i uniwersyteckiej tożsamości. Efektem będą też materiały edukacyjne (filmy, podcasty) przybliżające dawne obyczaje.

Projekty technologiczne dbają o to, by systemy budowane w ramach CHExRISH były nowoczesne i przyjazne dla użytkownika.
 
CHExUXP: Portal skrojony na miarę.
 
Zespół przeprowadził badania z udziałem czterech grup interesariuszy (naukowców, studentów, kustoszy oraz otoczenia biznesowego), aby zrozumieć ich potrzeby. Wyniki te pozwoliły sformułować wytyczne projektowe dla portalu JUHMP, kładące nacisk na prostotę, intuicyjną nawigację i wsparcie procesów wyszukiwawczych przez AI. Projekt promuje innowacyjną koncepcję fast track user studies.
 
CHExVXR: Wejdź do świata danych.
 
To najbardziej wizualny projekt CHExRISH, tworzący aplikację do eksploracji grafów wiedzy w rzeczywistości rozszerzonej (XR). Zamiast płaskich tabel, użytkownik może „wejść” w trójwymiarową sieć relacji między ludźmi i obiektami. Częścią rozwiązania jest mikro-gra poważna, która służy jako interaktywny tutorial wprowadzający w ideę grafów dziedzictwa.

Projekt ten zajmuje się teoretyczno-prawną systematyzacją pojęć związanych z dziedzictwem UJ. Zespół pod kierunkiem dr. Michała Araszkiewicza analizuje m.in. Ustawę o ochronie zabytków oraz regulacje wewnętrzne muzeum, aby zbudować formalną proto-ontologię. Pozwoli ona na precyzyjne mapowanie obowiązków i kompetencji w systemach informatycznych uczelni, co jest kluczowe dla odpowiedzialnego zarządzania dobrami kultury.